vakantie

Retour: Index

Koninklijke bomen

Het Wilhelminapark is Sneek werd in 1898 aangelegd in Engelse landschapstijl. Nog steeds ziet het park eruit zoals tuinarchitect Gerrit Lambertus Vlaskamp het ontwierp.
Vandaar dat het in 1999 is aagewezen als Rijksmonument.
De bomen zijn intussen uitgegroeid tot prachtexemplaren.
Zo vind je bij de voormalig parkwachterswoning een mooie moerascypres en staat er bij vijver een vleugelnoot.
Bomenoverzicht;
Respectievelijk;

Ginkgo, lees verder Goudes, lees verder Iep, lees verder Linde, lees verder Moerascypres, lees verder

Papierberk, lees verder Plataan, lees verder Robinia, lees verder Vleugelnoot, lees verder Watercypres, lees verder

Terug Wilhelminapark
Ginkgo
Rond 1990 deden de hoveniers van het Wilhelminapark tijdens een snoeiklus een verrassende ontdekking. Tussen hoge krentenbomen troffen ze twee houtige gewassen aan die ze niet direct konden thuisbrengen.

Het bleek uiteindelijk te gaan om de sierlijke Japanse noteboom. Kennelijk konden de ooit aangeplante bomen niet concurreren met de oudere krentenbomen en werden ze daardoor aan het oog onttrokken. Inmiddels hebben de bomen weer een respectabele plaats in het park gekregen.

De Ginkgo biloba is een van de weinige nu nog levende bomen die de aarde al in de prehistorie bedekten.

Familie: Ginkgoachtigen, Wetenschappelijke naam: Ginkgo biloba, Nederlandse naam: Japanse noteboom

Terug Wilhelminapark

Goudes
De twee goudessen in het Wilhelminapark behoren tot de fraaiste bomen van het park. Ze doen hun naam op schitterende wijze eer aan.

De geveerde bladeren, bestaande uit een bladsteel waaraan afzonderlijke blaadjes zijn bevestigd, lopen geel uit, later groenachtig om vervolgens in de vroege herfst prachtig goudgeel te worden. De 15 meter hoge bomen steken duidelijk af tegen het kleurenpallet van de overige soorten.

De goudes is een kweekvorm (cultivar) van de inheemse es die nog iets groter kan worden (tot 25 meter). De es onderscheidt zich van vele Zuid Europese en Amerikaanse soorten door opvallende zwarte knoppen in de winter. De takken en twijgen zijn geelgroen gestreept.

Essenhout is taai, elastisch, buigzaam en duurzaam. Vandaar dat het hout wordt gebruikt voor het fabriceren van gymnastiektoestellen, gereedschapsstelen, schaatsen, ski's en zelfs in de vliegtuigbouw.

Familie: Olijfachtigen, Wetenschappelijke naam: Fraxinus excelsior `Jaspidea', Nederlandse naam: Goudes

Retour Wilhelminapark

Iep
Vanaf de Bolswarderweg valt het Wilhelminapark op door twee fraaie iepen aan weerszijden van de hoofdingang. De iepen zijn in honderd jaar uitgegroeid tot zeer forse bomen.
De boom valt in ieder jaargetijde op. Eind februari begint hij al te bloeien met duizenden opvallende roodachtige nootjes die de boom een rode gloed geven. Daarna worden de vruchtjes al snel rijp en deze groene waas lijkt op het ontluiken van het blad, maar dit gebeurt pas in mei. Daarvóór vallen de vruchtjes, die op doorgesneden appeltjes lijken.
Het blad, te herkennen aan de scheve bladvoet, kleurt in de herfst naar geel.De iepen worden in Nederland sinds 1940 bedreigd door de iepziekte. Ook in Sneek sneuvelen hierdoor helaas jaarlijks tientallen iepen.
De iepziekte is erg besmettelijk. De schimmel die de ziekte veroorzaakt, wordt overgebracht door de iepespintkevers. Sinds kort is er een nieuw middel beschikbaar dat iepen vrijwaart van de gevreesde ziekte.
De iepen in het Wilhelminapark worden hier ieder jaar mee geïnjecteerd (dit wordt Dutch Trig genoemd). Deze preventieve maatregel moet ieder jaar plaatsvinden en de boom mag niet via wortelcontact al zijn aangetast.

Familie: Iepachtigen, Wetenschappelijke naam: Ulmus x hollandica, Nederlandse naam: Hollandse Iep

Retour Wilhelminapark

Linde
In 1898 werd in aanwezigheid van 1700 schoolkinderen een koninginnelinde in het park geplant. Linden behoren tot bomen van de eerste orde; ze kunnen gemakkelijk 25 tot 30 meter hoog en wel 500 tot 600 jaar oud worden.

Lang werd ervan uitgegaan dat de linde bij de gedenksteen, nog steeds de boom was die bij de opening van het park in 1898 in aanwezigheid van 1700 schoolkinderen werd geplant. Uit de archieven kwam echter naar voren dat die linde ziek werd en vervangen is. Gezien de stamomtrek en aan de hand van afbeeldingen van oude ansichtkaarten moet de nieuwe boom rond 1950 zijn geplant.

De Wilhelminalinde in Sneek is een kruising van de winterlinde, de Tilia cordata (kleine blaadjes) en de zomerlinde, Tilia platophyllos (grote blaadjes). De bladeren van de linde zijn eenvoudig te herkennen aan de opvallende scheve bladvoet (de onderzijde van het blad).

Lindebloemen die in juni en juli in trossen van 5 à 10 bloemen hangen, hebben een enorme aantrekkingskracht op bijen. Ook bladluizen zien de zoete honing en jonge plantendelen als lekkernij. De uitwerpselen van de luizen worden bedekt met een schimmel, ook wel roetdauw genoemd. Als deze kleverige substantie naar beneden valt, wordt dit met name door autobezitters als lastig ervaren, omdat het kleverige goedje moeilijk te verwijderen is.

Familie: Lindeachtigen, Wetenschappelijke naam: Tilia x vulgaris, Nederlandse naam: Hollandse linde

Retour Wilhelminapark

Moerascypres
De moerascypres is met zijn zuilvormige kroon een van de meest imposante bomen die in het Wilhelminapark. In de honderd jaar van zijn bestaan is de boom bij de voormalige parkwachterswoning al ruim 15 meter gegroeid.
De moerascypres is met zijn zuilvormige kroon een van de imposantste bomen die in het Wilhelminapark te bewonderen zijn. In de honderd jaar van zijn bestaan is de boom bij de voormalige parkwachterswoning al ruim 15 meter gegroeid.
De moerascypres komt uit de overstromingsgebieden van het zuidoosten van Noord- Amerika waar hij hele moerasbossen vormt. De bladverliezende conifeer kan zeer oud worden, wel zo'n duizend jaar. De stam loopt vanaf de brede voet tot de top kaarsrecht en is roodbruin, ruw en ondiep gegroefd. Zijn takken staan los verdeeld op de stam ingeplant.
De moerascypres heeft de merkwaardige eigenschap dat hij tot ongeveer een meter diep in water kan groeien. In de overstromingsgebieden en langs oevers zien we dan ook vaak indrukwekkende knie- of ademwortels verschijnen die wel een meter hoog kunnen worden. Hoe drassiger de standplaats is, des te groter deze ademwortels worden.
Lees verder

De ademwortels lijken wel termietenheuvels; ze zijn gevuld met een sponsachtig weefsel en helpen bij de luchtvoorziening van de wortels die altijd onder water staan.

De boom in het Wilhelminapark ter hoogte van de woning staat dan wel niet dicht bij een oever maar wanneer men goed kijkt, ziet men rondom de boom in het gazon delen van de ademwortels. De wortels krijgen in het groeiseizoen echter geen mogelijkheid om uit te groeien tot volwaardige ademwortels, omdat de maaimachine niet alleen het gras, maar ook de wortels meemaait. Er wordt nu overwogen om een deel van het gazon op te offeren voor dit niet alledaagse natuurverschijnsel.

Familie: Moerascypresfamilie, Wetenschappelijke naam: Taxodium distichum, Nederlandse naam: Moerascypres

Retour Wilhelminapark

Retour Wilhelminapark
Papierberk
Er bestaan wel 40 tot 60 verschillende soorten en vele kweekvormen van de berk. Een opvallende soort staat al tientallen jaren in het Wilhelminapark: de papierberk. Er zijn maar weinig mensen die de berk met z'n karakteristieke witte bast niet kennen. Er bestaan wel 40 tot 60 verschillende soorten en vele kweekvormen. Een opvallende soort staat al tientallen jaren in het Wilhelminapark, de papierberk.
De papierberk komt oorspronkelijk uit Noord Amerika en wordt 20 tot 25 meter hoog. Deze berk wordt hoger en breder dan de andere soorten. De papierberk dankt zijn naam aan het feit dat de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika de hagelwitte schors gebruikten om erop te schrijven. Omdat berkenbast geen vocht doorlaat, gebruikten de indianen de schors voor hun kano's.
Alhoewel de boom in het Wilhelminapark uit één stam bestaat, zijn papierberken vaak meerstammig. Hij heeft een brede open kroon, waarvan de takeinden soms neerhangen.
Het berkenhout is bleekbruin en is geschikt voor het maken van meubels en vloeren, triplex en fineer. Twijgen worden gebruikt voor bezems en borstels; in Scandinavië worden er zelfs ski's van gemaakt.

Familie: Berkenfamilie, Wetenschappelijke naam: Betula papyrifera, Nederlandse naam: Papierberk

Retour Wilhelminapark

Plataan
De plataan heeft een gevlekte schors, die in het groeiseizoen in grote platen afschilfert. Dit natuurlijke proces van de boom levert ieder jaar verontruste telefoontjes naar de plantsoenendienst op. De plataan wordt door velen beschouwd als een van de meest waardevolle park- en laanbomen. In het Wilhelminapark aan de Bolswarderweg staan twee mooie exemplaren, die overigens nog geen 100 jaar oud zijn.
De gewone plataan is het resultaat van een kruising van de westerse plataan uit het oosten van Noord-Amerika en de oosterse plataan uit Zuidoost-Europa. De bomen gedijen uitstekend in een stadsklimaat en kunnen goed tegen luchtverontreiniging.
De plataan wordt gekenmerkt door de gevlekte schors, die in het groeiseizoen in grote platen afschilfert. Dit natuurlijke proces van de boom leidt ieder jaar tot verontruste telefoontjes naar de plantsoenendienst. In Londen loofde een kerkenraad zelfs een beloning uit voor de aanhouding van de `vandalen' die de schors hadden beschadigd! De kleur van de stam lijkt op de camouflagekleuren van het leger.
De bladeren lijken op die van de esdoorn, maar die van de plataan zijn aan beide kanten helder groen en zitten in afwisselende bladstand alleen aan de twijgen, terwijl de esdoornbladeren tegenovergesteld groeien. Er is nog een belangrijk verschil met de esdoorn en dat zijn de twee tot zes bij elkaar hangende zaadbolletjes. De zaden van de esdoorn zijn gevleugeld, bij de jeugd bekend als `vliegtuigjes'.

Familie: Plataanachtigen, Wetenschappelijke naam: Platanus acerifolia, Nederlandse naam: Gewone plataan

Retour Wilhelminapark

Robinia
De gewone of schijnacacia springt er vooral in de winterperiode uit. Met zijn ruwe netvormige gegroefde schors en zijn grillige kroon is hij het sieraad van het park.
De gewone of schijnacacia springt er vooral in de winterperiode uit. Met zijn ruwe netvormige gegroefde schors en zijn grillige kroon is hij het sieraad van het park.
Echter, ook na het voorjaar is de boom de moeite waard, wanneer eind mei aan de gedoornde twijgen de geveerde blaadjes aan de takken komen, spoedig gevolgd door fraaie witte vlinderbloemen. De bloemen worden door bijen graag bevlogen; ze halen er grote hoeveelheden honing uit. Na de bloei volgt het vormen van kleine donkere peulen die tot in de winter in trossen aan de boom hangen.
Zoals alle vlinderbloemigen verbetert de robinia de grond, doordat hij in symbiose leeft met bacteriën die luchtstikstof kunnen binden. Behalve dat hij een waardevolle parkboom is, is hij dankzij zijn enorme wortelopslag geschikt om op steile hellingen de grond vast te houden.

Familie: Vlinderbloemachtigen, Wetenschappelijke naam: Robinia pseudo-acacia, Nederlandse naam: Schijnacacia

Retour Wilhelminapark

Vleugelnoot
De vleugerlnoot is de bekendste boom van Sneek, zeker na de operatie in 1976 door een boomchirurg. Tijdens een zware herfststorm in het jaar daarvoor scheurden de zware takken de boom helemaal open, waardoor ingrijpen noodzakelijk werd.
Welke trouwe bezoeker van het park kent de vleugelnoot niet?. Het is ongetwijfeld de bekendste boom van Sneek, zeker na de operatie in 1976 door een boomchirurg. Tijdens een zware herfststorm in het jaar daarvoor scheurden de zware takken de boom helemaal open, waardoor ingrijpen noodzakelijk werd. Het verrotte binnenste van de stam werd toen verwijderd, de buitenste groeilaag werd met pennen aaneen geklonken en de zware takken met staalkabels aan elkaar gezet. De boom is ondanks zijn handicap nog kerngezond.
De vleugelnoot is afkomstig uit het Kaukasus gebergte in het noorden van Perzië. Hij groeit daar langs rivieren en kan langdurige overstromingen doorstaan. Vaak treft men de vleugelnoot in ons land dan ook aan langs waterpartijen, waar hij wel 15 meter hoog kan worden.
Hij heeft de neiging tot het vormen van meerdere diepgegroefde stammen en tot het maken van worteluitlopers. Let maar eens op de enorme hoeveelheid wortelopslag langs de vijver, welke overigens regelmatig door de groenbeheerders wordt verwijderd.
Lees verder

De vrouwelijke en mannelijke katjes vallen in mei nauwelijks op; des te meer springen de decoratieve vruchten in het oog, die maximaal 50 centimeter lang kunnen worden. Elke vrucht is omgeven door een witachtige groene vleugel, waaraan de boom zijn naam dankt.
Familie: Notenfamilie, Wetenschappelijke naam: Pterocarya fraxinifolia, Nederlandse naam: Gewone vleugelnoot

Retour Wilhelminapark

Retour Wilhelminapark

Watercypres
De ontwerper van het park, Gerrit Vlaskamp, heeft de watercypres nooit gekend, want dit plantengeslacht werd pas in 1941 ontdekt.
De watercypres in het Wilhelminapark is nog maar 20 jaar oud, maar hij gedijt goed op de vochtige kleibodem van het park. De smalle kegelachtige vorm tekent zich al af. De ontwerper van het park, Gerrit Vlaskamp, heeft deze boom nooit gekend, want dit plantengeslacht werd pas in 1941 ontdekt.
In 1945 ontdekten Chinese botanici in een moeilijk toegankelijk gebied in Centraal China enkele enorme exemplaren van de watercypres. Tot die tijd was deze conifeer uitsluitend nog in versteende vorm bekend. Fossielen van de boom werden op veel plaatsen in Japan, China, Noord-Amerika en zelfs in Polen gevonden.
Omstreeks 1947 kregen de botanische tuinen over de hele wereld zaad van de herontdekte boom. Echter, het stekken van de watercypres bleek heel eenvoudig te zijn, zodat de boom zich op verschillende plaatsen snel kon uitbreiden.

Familie: Taxodiaceae, Wetenschappelijke naam: Metasequoia glyptostroboides, Nederlandse naam: Watercypres

Ginkgo Goudes Iep Linde Moerascypres Papierberk Plataan Robinia Vleugelnoot Watercypres